Në orët e para të mëngjesit të sotëm, Izraeli ndërmori një sulm të koordinuar dhe të gjerë ushtarak kundër Republikës Islamike të Iranit, në një nga episodet më dramatike të përshkallëzimit ushtarak në Lindjen e Mesme që nga sulmi i SHBA ndaj Irakut në vitin 2003.
Goditjet ajrore dhe me raketa kanë synuar objekte bërthamore, qendra ushtarake dhe struktura të rëndësishme të Gardës Revolucionare iraniane.
Objektivat e sulmit
Burime nga Ministria e Mbrojtjes së Izraelit bënë të ditur se sulmi kishte në shënjestër:
- Impiantin e pasurimit të uraniumit në Natanz, një nga qendrat kryesore të programit bërthamor iranian;
- Kompleksin bërthamor në Khondab pranë Arakut;
- Bazat e raketave në provincën Isfahan;
- Selitë komanduese të Gardës Revolucionare në Teheran dhe Shiraz.
Avionët izraelit F-35 dhe F-16, të mbështetura nga dronë dhe raketa me rreze të gjatë veprimi, kryen një sërë goditjesh të sinkronizuara.
Disa prej tyre, sipas mediave izraelite, janë lëshuar nga distanca të mëdha përmes raketave balistike taktike, pa hyrë në hapësirën ajrore iraniane.
Viktima dhe dëme
Sipas agjencisë zyrtare të lajmeve iraniane IRNA, të paktën 73 persona kanë humbur jetën, ndër ta edhe gra e fëmijë që ndodheshin në zonat përreth impianteve të goditura.
Numri i të plagosurve shkon mbi 240, ndërsa shumë prej tyre janë në gjendje kritike.
Burime të pavarura dhe analistë perëndimorë raportojnë gjithashtu për vrasjen e disa zyrtarëve të lartë të Gardës Revolucionare, përfshirë një komandant të njësive ajrore, si dhe dy shkencëtarë të përfshirë në programin bërthamor iranian.
Reagimi i Iranit
Lideri suprem i Iranit, Ayatollah Ali Khamenei, në një deklaratë zyrtare e cilësoi sulmin si “akt lufte” dhe “shkelje flagrante të sovranitetit të Iranit”. Gardës Revolucionare iu dha urdhri për mobilizim të përgjithshëm, ndërsa një komunikatë e saj zyrtare tha:
“Ne do të hakmerremi pa mëshirë. Tel Avivi do të përballet me pasojat që nuk i ka përjetuar kurrë më parë.”
Ministria e Jashtme iraniane thirri menjëherë ambasadorët e vendeve të Këshillit të Sigurimit të OKB-së dhe kërkoi një mbledhje urgjente.
Reagimi ndërkombëtar
- Shtetet e Bashkuara, përmes një deklarate të Departamentit të Shtetit, u distancuan nga sulmi, duke e cilësuar si “vendim të njëanshëm të qeverisë izraelite”. Presidenti amerikan bëri thirrje për “përmbajtje maksimale” nga të dyja palët.
- Bashkimi Evropian ka shprehur shqetësim të thellë dhe ka paralajmëruar për “rrezik të madh për përshkallëzim të konfliktit në të gjithë rajonin”.
- Rusia dhe Kina dënuan sulmin, duke e quajtur një akt agresioni dhe një kërcënim serioz ndaj stabilitetit ndërkombëtar.
Gjendja në rajon
Pas sulmit, çmimet e naftës në tregjet ndërkombëtare janë rritur me mbi 7% brenda ditës, ndërsa hapësira ajrore iraniane është mbyllur tërësisht për fluturimet civile. Gjithashtu, Livan, Iraku dhe Jemeni kanë rritur alarmin e kuq për shkak të mundësisë së përfshirjes së milicive të lidhura me Iranin në veprime hakmarrëse ndaj Izraelit.
Sulmi i sotëm shënon një kthesë të rrezikshme në marrëdhëniet mes Izraelit dhe Iranit dhe rrezikon të ndezë një konflikt të ri në një rajon që prej dekadash mbetet një vatër e pasigurisë globale. Zhvillimet e orëve dhe ditëve në vijim do të jenë vendimtare për të kuptuar nëse kjo ngjarje do të shndërrohet në një luftë të përhapur apo do të frenohet përmes ndërhyrjes ndërkombëtare./gazetajonë
