Miliardat e rrymës! Serbë dhe shqiptarë po rrjepin buxhetin e Kosovës, si bëhen bashkë Vuk Hamoviç, Marin Gjonaj e Ejup Ahmeti dhe Gentian Sula
Kosova po përballet sërish me një plagë të vjetër të sektorit energjetik: prodhim të pamjaftueshëm vendor, varësi të lartë nga importi dhe fatura gjithnjë e më të rënda për qytetarët dhe bizneset.
Në këtë boshllëk, ku KEK nuk arrin të mbulojë kërkesën dhe tregu i hapur kthehet në domosdoshmëri, janë shfaqur kompani që brenda pak muajsh qarkullojnë dhjetëra miliona euro.
Në qendër të dy dosjeve publike janë dy emra: ETMT Energy, e lidhur me biznesmenin nga Shqipëria Marin Gjonaj, dhe NOA Energy Trade, e lidhur me Gentian Sulën. Në sfond qëndron edhe emri i Vuk Hamoviçit, biznesmenit serb të energjisë, i njohur prej vitesh si një nga lojtarët kryesorë të tregtimit të energjisë në Ballkan.
Sipas të dhënave të raportuara nga mediat në Kosovë, ETMT Energy në janar 2025 kishte qarkullim vetëm 90 euro, ndërsa në janar 2026 qarkullimi i saj arriti mbi 16.1 milionë euro.
Një muaj më pas, kompania raportoi edhe mbi 8.4 milionë euro të tjera, duke kaluar shifrën 24.5 milionë euro në vetëm dy muaj. Prokuroria Speciale e Kosovës ka konfirmuar se po e trajton rastin lidhur me këtë kompani, pas raportimeve publike mbi aktivitetin e saj.
Prokuroria Speciale nis verifikimet për kompaninë energjisë ETMT me pronar biznesmenin Marin Gjonaj
ETMT Energy është licencuar nga Zyra e Rregullatorit për Energji në Kosovë për tregtim me energji elektrike në shtator 2021, me licencë të vlefshme deri më 1 shtator 2026. Në regjistrat e licencave të ZRRE, kompania figuron edhe me licencë furnizimi me energji elektrike për periudhën 2022 deri 2027.
Pika më e ndjeshme e dosjes është lidhja e pronarit të ETMT, Marin Gjonaj, me deputetin e Vetëvendosjes Ejup Ahmeti. Sipas raportimeve, Gjonaj dhe Ahmeti lidhen përmes kompanisë Top Fruits në Shqipëri, ku struktura e aksioneve ka përfshirë Gjonaj Group Holdings dhe familjarë të deputetit. Ahmeti është njëkohësisht anëtar i Komisionit Parlamentar për Ekonomi, komision që mbulon edhe sektorin e energjisë.
Kjo ngre pyetjen kryesore investigative: A kemi thjesht një operator privat që ka përfituar nga kërkesa e lartë për import energjie, apo një treg ku afërsia politike, licencat dhe kriza prodhuese krijojnë mundësi për fitime të jashtëzakonshme?
Rasti ETMT nuk është i vetmi. Më herët, në qendër të akuzave ka qenë NOA Energy Trade e Gentian Sulës. Lidhja Demokratike e Kosovës ka kërkuar hetim nga institucionet evropiane për dyshime karteli mes NOA Energy dhe EFT, kompani e lidhur me biznesmenin serb Vuk Hamoviç. Sipas akuzave të bëra publike, skema dyshohet se ka bllokuar kapacitetet e transmetimit dhe ka rritur artificialisht çmimet e hyrjes së energjisë në Kosovë, me raste kur çmimi i transmetimit është raportuar deri në rreth 789 euro për megavat orë.
Emri i Vuk Hamoviçit nuk është i panjohur për Kosovën. Raportime të mëparshme dhe dokumente të cituara nga organizata dhe media rajonale e kanë përshkruar EFT si një nga aktorët historikë të importit të energjisë në Kosovë. Në vitet 2006 deri 2013, Kosova importoi qindra miliona euro energji, ndërsa një pjesë e madhe e këtij tregu lidhej me kompani rajonale si EFT. Hamoviç është përmendur edhe në raportime ndërkombëtare për rrjete të tregtimit të energjisë në Ballkan.
Nga NOA te ETMT, modeli duket i ngjashëm: Kosova ka nevojë urgjente për energji, prodhimi vendor nuk mjafton, ndërsa tregtarët privatë, shqiptarë dhe serbë, hyjnë në mes të krizës dhe kapin fitime të mëdha. Reuters raportonte në 2025 se Kosova prodhon mbi 90 për qind të energjisë nga dy termocentrale të vjetra me qymyr, por mbetet e varur nga importet për të mbuluar mungesat vjetore. Vetëm në vitin 2024, qeveria kishte blerë 114 milionë euro energji në tregun e hapur.
Kjo varësi është thelluar edhe nga problemet në prodhim, defektet dhe infrastruktura e dobët. Në fund të vitit 2024, një shpërthim dëmtoi kanalin që furnizon me ujë dy termocentralet kryesore të Kosovës, duke treguar sa e brishtë është siguria energjetike e vendit.
Në këtë realitet, qytetarët paguajnë më shtrenjtë, bizneset përballen me rritje tarifash, ndërsa tregtarët e energjisë gjenerojnë miliona. Sot dosja ka dy pista: e para, lidhja e mundshme mes NOA, EFT dhe rrjetit të vjetër të Vuk Hamoviçit; e dyta, hyrja e shpejtë e ETMT Energy në tregun e Kosovës, me qarkullim marramendës dhe lidhje të raportuara me një deputet të partisë në pushtet.
Prokuroria Speciale ka nisur trajtimin e rastit ETMT. Por pyetja mbetet më e madhe se një kompani e vetme: A po kontrollohet tregu i energjisë në Kosovë nga konkurrenca reale, apo nga rrjete biznesi që ndryshojnë emra, ortakë dhe adresa, por mbajnë të njëjtën logjikë fitimi mbi krizën publike? /gazetajone
Lexo edhe:
Kartel në transmetimin e energjisë, Gentian Sula me NOA Energy dhe serbi Vuk Hamoviç ia shesin Kosovës me 800 euro/MW
Çunat e FRESSH-it, Artur Micko ( Mickaj ) dhe Eljo Hysko , njëri ua “ngop” shqiptarëve me energjinë bashkë me ortakun Marin Gjonaj , tjetri rrëmben hektarë me tokë, kriptomonedhat dhe lidhjet me ata “lartë”
Prokuroria Speciale nis verifikimet për kompaninë energjisë ETMT me pronar biznesmenin Marin Gjonaj
