MAQEDONIA E VERIUT-Kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Hristijan Mickoski deklaroi se është i gatshëm të diskutohet përdorimi i gjuhëve në provimin e jurisprudencës, duke theksuar se nuk ka pengesë që edhe komunitetet të kenë të drejtën të përparojnë dhe të përdorin gjuhën e tyre, brenda kornizës kushtetuese dhe ligjore.
Duke folur në kishën “Shën Sofia” në Ohër, gjatë akademisë solemne për Ditën e “Shën Kirilit dhe Metodit”, Mickoski shtoi se arsimi është çelësi i zhvillimit dhe se vendimet në këtë drejtim duhet të tejkalojnë interesat politike dhe të shmangin “grackat nacionaliste”, duke paralajmëruar se së shpejti mund të arrihet një zgjidhje që të jetë e pranueshme për të gjithë. Ai u shpreh i gatshëm të diskutohet për përdorimin e gjuhëve, por insistoi që debati të zhvillohet “në prizmin e duhur”.
“Sado që të na tërheqin temat ditore, është e rëndësishme që të përkushtohemi në disa prej tyre. Sado që të ketë politike dhe interesa në prapavijë në imponimin e temës për përdorimin e gjuhëve në dhënien e provimit të jurisprudencës, unë jam i gatshëm dhe në mënyrë të caktuar më vjen mirë që përfundimisht mund të flasim për arsim, por bisedat patjetër duhen vendosur në prizmin e duhur. Unë jam i gatshëm të ndihmoj në çdo proces që do të nënkuptonte arsim më të mirë dhe më të fortë. Konsideroj se dera e mundësive dhe dalje e shpëtimi i çdokujt, siç përmenda, është pikërisht arsimi i fortë. Kjo na bën më të fortë. Kjo mund ta ndërtojë të ardhmen tonë. Shansi i vetëm për sukses është mësimi, përkushtimi dhe hapja e perspektivave të reja. Nuk kam asnjë pengesë të flitet për temat që sot janë aktuale dhe çdo komunitet ta ketë të drejtën të përparojë dhe përdorë gjuhën e tij, kuptohet derisa kjo është në kornizë të Kushtetutës, ligjeve, dhe derisa respektohet vula jonë identitare – gjuha maqedonase. Andaj shumë shpejt do të vijmë në një zgjidhje që të gjithë duhet ta mbështesim dhe që do t’i kapërcejë mbi interesat dhe tendencat individuale partiake dhe ndoshta politike që të ngecim në edhe në një grackë nacionaliste, e historia na mëson se të tilla gracka janë metoda më e mirë e atyre që kanë interesa personale kriminale ose të tjera dhe që rregullisht fshihen prapa temave të këtilla, që janë mbulesë e qëllimeve të vërteta që të keqpërdoret bashkëjetesa dhe të krijohen pengesa” u shpreh Mickoski.
Sipas Ligjit për Provimin e Jurisprudencës në Maqedoninë e Veriut, nuk ekziston ndonjë kufizim që detyron dhënien e provimit vetëm në gjuhën maqedonase. Ligji për Përdorimin e Gjuhëve, i miratuar në vitin 2019, detyron institucionet shtetërore të lejojnë përdorimin e gjuhës shqipe nëse të paktën 20% e qytetarëve flasin këtë gjuhë. Neni 2 dhe Neni 5 i këtij ligji përcaktojnë qartë që institucionet shtetërore dhe gjykatat duhet të mundësojnë përdorimin e gjuhës shqipe në të gjitha procedurat zyrtare.
Debati për Ligjin e Gjuhëve në Kuvendin e Maqedonisë së Veriut filloi në shtator të vitit 2017, por miratimi i këtij ligji ngeci për shkak të Partisë VMRO. Në vitin 2018, ligji i miratuar për dygjuhësinë vendosi që gjuha shqipe të jetë zyrtare jo vetëm në komunat me të paktën 20% të popullsisë shqiptare, por edhe në nivel kombëtar.
Pas peticionit të mbi 380 studentëve, qëndrimet zyrtare kanë pësuar luhatje, nga pranimi fillestar i së drejtës, deri te arsyetimi se nevojiten ndryshime ligjore. Ndërkohë, autoritetet kanë paralajmëruar formimin e një grupi pune, edhe pse ekspertët juridikë theksojnë se baza ligjore për përdorimin e shqipes tashmë ekziston.



